Son zamanlarda ekonomi haberleri okumak için bir internet sitesinde gezindiyseniz muhtemelen finansal okuryazarlık terimiyle karşılaşmışsınızdır. Finansal okuryazarlık hakkında yazıyı kaleme almamızdaki amaç, bireylerin temel finansal enstrümanları ve temel kavramlarını daha güçlü bir şekilde anlamalarına yardımcı olmaktır.

Finansal okuryazarlık, bireylerin temel finansal enstrümanları ve temel kavramlar hakkında bilgilendirilmelerinin yanı sıra finansal riskler ve alternatifler arasında seçim yapabilme farkındalığını oluşturmaktır. Gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkeler karşılaştırıldığında, en önemli fark olarak finansal piyasaların, gelişmekte olan ülkelerde daha yaygın kullanıldığı karşımıza çıkmaktadır. Aynı zamanda refah düzeyi yüksek bireyler ile refah düzeyi daha düşük bireyler kıyaslandığında, ekonomik gelişmişliği daha fazla olan bireylerin finansal piyasalara ilgisinin daha fazla olduğu görülür. Yani finansal okuryazarlık aslında ekonomik ve toplumsal gelişmişliğin bir gösteri konumundadır.

Ülkemizde bu durum göz önünde bulundurulduğunda, Dünya Bankası verilerine göre 15 yaş üstü nüfusun %31’lik bir kısmının finansal piyasalarda işlem yapan herhangi bir kurumda hesabının olmadığı görülmektedir. Gelişmiş bir ülke olan İngiltere’de ise bu oran %1 civarında bulunmaktadır.

Finansal okuryazarlık, bireylerin paralarıyla daha ihtiyatlı ve akıllıca karar almalarını sağlayan becerilere sahip olmasıdır. Bundan dolayı bu beceriye sahip olduğunuzda karşılaştığınız finansal sorunları, borçlarınızı, yatırımlarınızı daha etkin yönetebilirsiniz.

Finansal Okuryazar mısınız?

Finansal okuryazar olup olmadığınızı öğrenmek adına aşağıdaki soruları kendinize sorun ve cevap verin.

  • Temel harcamalarınızı, faturalarınızı, borçlarınızı ve gelecekteki her türlü riski karşılayacak bir aylık bütçeyi nasıl oluşturacağınızı biliyor musunuz?
  • Şu anda borçsuz musunuz? Ya da borçlarınızı azaltmak için aktif bir adım atmış durumda mısınız?
  • Üç ile altı ay arasında hayatınızı devam ettirebilmeniz için birikiminiz var mı?
  • Bugün işten çıkarıldığınızda, yeni bir iş bulana kadar ki süreyi geçirebileceğiniz finansal özgürlüğe sahip misiniz ya da bunun için acil bir fonunuz var mı?
  • Mali durumunuzu ve yatırımlarınızı korumak için gerekli olan sigortaları biliyor musunuz?
  • Tasarrufun, yatırımla olan ilişkisini anlıyor musunuz?

Hangi Adımları Atabilirsiniz?

Umarım yukarıdaki soruların hepsine “evet” cevabı verebildiniz ya da bazılarına. Eğer hepsine evet cevabı verebildiyseniz sizi tebrik ediyorum çünkü siz muhtemelen bir finansal okuryazarlığı elde etmiş şanslı birkaç kişiden birisiniz!

Fakat sorulara “hayır” cevabını verdiyseniz kesinlikle cesaretiniz kırılmasın. Paranızı nasıl yönetmeniz gerektiğini, finansal piyasaların nasıl çalıştığını anlamak için atabileceğiniz bazı adımlar var.

 1-Tasarrufa İlk Adım Atın

Kendinize öncelikle küçük tasarruf hedefleri belirleyin. Ya da evinize alacağınız bir eşyayı, gelecek dönemde gideceğiniz bir tatili, tasarruf ile yapın. Bunun için yapmanız gereken sadece kendinize hedef belirlemek. Bu durum karşılaşacağınız finansal bir zorlukta size fayda sağlayacaktır.

2- Borçlarınızdan Kurtulun

Borçlarınız, sizin finansal anlamda ilerlemeniz için önünüzde bir engel olarak duracaktır. Öncelikle borçlarınızı küçükten büyüğe sıralayın ve en küçük borcunuzu ödemekle başlayın. Çünkü ödeyeceğiniz küçük borcunuz, size motivasyon katacak ve daha büyük borçlarınızı ödeme için avantaj sağlayacaktır.

3- Bütünün Hayrına Hareket Edin

Finansal okuryazarlık sadece teknik bilgiden ibaret değildir. Asıl amaç birikimlerinizi daha değerli amaçlar için kullanmak, ailenize güzel bir gelecek sunmak ve başkalarına yardım edebilmek için kullanabilmektir. Şu anda finansal okuryazarlığınız açısından, nerede durduğunuza dair en azından bir fikriniz var ama öğreneceğiniz birçok şey ile birlikte finansal okuryazarlığın bir aileyi, topluluğu hatta bir ulusu dönüştürebilmek açısından da cesaret verici olduğunu göreceksiniz.

4- Birlikte Tasarruf Finansıyla Tanışın

Bu iyi bir birikim alışkanlığı kazanmak üzerine ders almanın yardımcı olduğu başka bir alandır ve Birlikte Tasarruf Finansıyla tanışanların çoğu, borçlanmadan tasarruf ile gelecekleri konusunda güven duydukları bir alan olarak kabul ediyorlar.

5-Bütçe Oluşturun

Hem bugün hem de gelecekte, finansal bir rahatlık sağlamak için bütçe oluşturun ve oluşturduğunuz bu bütçeye sadık kalın. Gelir ve giderlerinizi kontrol ederek, finansal bir denge oluşturun. Böylelikle gelecek adına tasarruf edebildiğinizi ve bunu bir disiplinle yapabildiğinizi hissedeceksiniz.

Sonuç olarak finansal okuryazarlık, bireylerin paralarını daha iyi yönetebilme disiplini kazandırır. Bunun yanın sıra bireylere, mikro anlamda ekonomik faydalar sağlarken, ülkeler için makro ekonomik büyüklükte faydalar üretmektedir. Sözlerimi Jim Rohn’un güzel bir sözüyle tamamlıyorum.

“Klasik eğitim, hayatınızı kazanmanızı sağlar; kendinizi eğitmeniz ise size bir servet kazandırır.” Jim Rohn

Sevgiler

Murat Celepci